Website bị hack phải làm gì? Dấu hiệu và cách xử lý từng bước
Website bị hack phải làm gì? Nhận biết dấu hiệu bị xâm nhập, các bước xử lý bình tĩnh, khôi phục từ bản sao lưu và cách phòng tránh tái nhiễm về sau.
Một buổi sáng khách nhắn: “Em vào web bên anh sao nó nhảy sang trang cá cược?”. Hoặc bạn gõ tên công ty lên Google và thấy kết quả hiện những tiêu đề tiếng nước ngoài lạ hoắc. Đó là những tình huống điển hình khi website bị hack. Phản xạ thường gặp là hoảng hốt, xoá lung tung hoặc chờ “nó tự hết”. Cả hai đều có thể khiến tình hình xấu đi.
Bài viết giúp bạn nhận ra các dấu hiệu website bị xâm nhập, thực hiện các bước xử lý theo trình tự và biết cần làm gì sau đó để giảm khả năng bị tấn công lại.
Dấu hiệu website bị hack
Không phải lúc nào kẻ tấn công cũng phá giao diện cho bạn thấy. Nhiều trường hợp mã độc được giấu kỹ để lợi dụng website càng lâu càng tốt. Hãy để ý các dấu hiệu sau:
- Truy cập từ Google hoặc điện thoại bị chuyển hướng sang trang lạ, trong khi mở trực tiếp trên máy tính lại bình thường.
- Kết quả tìm kiếm hiện tiêu đề, mô tả bằng ngôn ngữ khác, nội dung về cờ bạc, thuốc, hàng giả.
- Trình duyệt hiện cảnh báo “trang web không an toàn” hoặc trang lừa đảo, xem trình duyệt báo website không an toàn.
- Xuất hiện tài khoản quản trị lạ, bài viết bạn không đăng.
- Website đột ngột chậm, quá tải hoặc nhà cung cấp hosting gửi thông báo về hoạt động bất thường.
- Máy chủ gửi hàng loạt email rác.
- Có tệp lạ trong thư mục website hoặc tệp bị sửa vào thời điểm không ai làm việc.
Những việc cần làm ngay
- Giữ bình tĩnh và chưa xoá gì vội. Việc xoá không có kế hoạch có thể làm mất dấu vết hoặc làm hỏng dữ liệu.
- Liên hệ đơn vị quản trị website và nhà cung cấp hosting. Họ có thể xem nhật ký truy cập và có công cụ quét.
- Tạm thời đưa website vào chế độ bảo trì hoặc chặn truy cập công khai nếu website đang chuyển khách đến nơi nguy hiểm.
- Đổi mật khẩu ngay, bao gồm tài khoản quản trị website, hosting, FTP, cơ sở dữ liệu, email quản trị. Làm từ một thiết bị sạch, đã quét virus.
- Sao lưu trạng thái hiện tại (dù đã nhiễm) để phục vụ điều tra, trước khi bắt đầu dọn.
- Xác định thời điểm bị nhiễm qua nhật ký, từ đó tìm bản sao lưu sạch trước thời điểm đó.
Dọn dẹp và khôi phục
Cách 1: Khôi phục từ bản sao lưu sạch
Đây là cách nhanh và an toàn nhất nếu bạn có bản sao lưu từ trước khi bị nhiễm. Sau khi khôi phục, phải vá lỗ hổng đã bị khai thác, nếu không website sẽ bị tấn công lại. Vì vậy việc sao lưu website định kỳ rất quan trọng.
Cách 2: Dọn mã độc thủ công hoặc bằng công cụ
Nếu không có bản sạch, kỹ thuật viên sẽ rà soát tệp, cơ sở dữ liệu, tài khoản, tác vụ định kỳ để loại bỏ mã độc. Việc này cần kinh nghiệm vì mã độc thường để lại “cửa hậu” nhằm quay lại.
Cách 3: Cài mới trên môi trường sạch
Với website đơn giản hoặc nhiễm nặng, cài lại hệ thống trên hosting sạch rồi nhập lại nội dung đã kiểm tra là phương án chắc chắn nhất.
Sau khi website sạch
- Cập nhật toàn bộ phần mềm, giao diện, plugin; gỡ cái không dùng. Xem cập nhật WordPress an toàn.
- Dùng mật khẩu mạnh, khác nhau cho từng dịch vụ và bật xác thực hai lớp, theo bảo mật tài khoản quản trị website.
- Vào Google Search Console để kiểm tra mục bảo mật; nếu Google đã gắn cảnh báo, gửi yêu cầu xem xét lại sau khi dọn sạch. Bạn có thể xem Search Console cơ bản.
- Rà lại các trang đã bị chèn nội dung rác trên Google và yêu cầu xoá khỏi kết quả nếu cần.
- Thông báo cho khách nếu có nguy cơ lộ dữ liệu cá nhân, theo quy định hiện hành.
Phòng ngừa lâu dài
| Biện pháp | Tần suất |
|---|---|
| Sao lưu tự động, lưu ở nơi tách biệt hosting | Hằng ngày hoặc hằng tuần |
| Cập nhật phần mềm | Ngay khi có bản vá |
| Rà soát tài khoản quản trị | Hằng quý |
| Quét mã độc | Hằng tuần |
| Giám sát hoạt động | Liên tục |
Bạn có thể kết hợp với giám sát uptime để biết sớm khi website có bất thường. Tổng quan về chủ đề này nằm trong cẩm nang vận hành và bảo mật website.
Câu hỏi thường gặp
Website bị hack có mất dữ liệu khách không?
Tuỳ cách tấn công. Nếu website lưu thông tin khách như đơn hàng, email, nguy cơ lộ dữ liệu là có thật. Hãy nhờ chuyên gia kiểm tra nhật ký để biết dữ liệu nào bị truy cập.
Bao lâu thì Google gỡ cảnh báo?
Sau khi dọn sạch và gửi yêu cầu xem xét, Google thường mất từ vài ngày đến một hai tuần để kiểm tra lại. Thời gian cụ thể không cố định.
Tự xử lý có được không?
Nếu bạn có kiến thức kỹ thuật và bản sao lưu sạch thì có thể. Nếu không, hãy nhờ chuyên gia, vì xử lý sơ sài khiến website bị nhiễm lại.
Tóm lại
Nhận biết sớm, giữ bình tĩnh, khôi phục từ bản sạch và vá lỗ hổng là bốn việc quyết định. Nếu website của bạn đang có dấu hiệu bất thường, gọi hoặc nhắn Zalo 0915 660 099 hoặc gửi yêu cầu tại trang liên hệ để TBW kiểm tra và hỗ trợ.

