Website dễ đọc: nguyên tắc thiết kế cho mọi lứa tuổi
Nguyên tắc làm website dễ đọc cho mọi lứa tuổi: cỡ chữ, độ tương phản, khoảng cách, nút bấm lớn và cách viết câu giúp khách lớn tuổi dùng thoải mái.
Hãy hình dung một bác 60 tuổi muốn đặt lịch khám răng. Bác mở website phòng khám trên điện thoại: chữ xám nhạt trên nền trắng, cỡ chữ nhỏ, nút "Đặt lịch" bé xíu nằm sát nút "Chat". Bác phóng to, bấm nhầm, rồi bỏ cuộc và nhờ con gọi điện. Phòng khám vẫn có khách, nhưng website đã không làm tròn việc của nó.
Một website dễ đọc không chỉ phục vụ người lớn tuổi. Người đứng ngoài nắng, người mỏi mắt sau giờ làm hay người đọc vội trên xe buýt đều được lợi. Bài viết đưa ra các nguyên tắc cụ thể về chữ, màu, khoảng cách, nút bấm và cách viết để website dùng thoải mái ở mọi lứa tuổi.
Ngành nào cần đặc biệt chú ý?
Mọi doanh nghiệp đều nên, nhưng càng quan trọng với ngành có nhiều khách lớn tuổi hoặc cần đọc kỹ: phòng khám, nhà thuốc, dịch vụ chăm sóc sức khỏe, bảo hiểm, tài chính, giáo dục, du lịch dưỡng lão. Với các ngành này, một chữ khó đọc có thể là lý do khách chọn nơi khác.
Chữ: cỡ, kiểu và độ dài dòng
- Cỡ chữ nội dung tối thiểu khoảng 16px, với nhóm khách lớn tuổi nên cân nhắc 17 đến 18px.
- Giãn dòng khoảng 1,5 lần cỡ chữ để mắt không bị rối.
- Dòng không quá dài: khoảng 60 đến 80 ký tự là dễ đọc.
- Chọn phông chữ rõ nét, hỗ trợ tiếng Việt đầy đủ dấu. Xem thêm chọn font chữ tiếng Việt cho website.
- Hạn chế chữ nghiêng, chữ viết hoa toàn bộ và font trang trí cho đoạn dài.
Màu sắc và độ tương phản
Chữ xám nhạt trên nền trắng trông "sang" nhưng khó đọc, nhất là ngoài trời. Hãy dùng chữ đậm màu trên nền sáng, hoặc ngược lại, với độ tương phản đủ cao theo hướng dẫn WCAG (tỉ lệ tối thiểu 4,5:1 cho chữ thường). Đừng chỉ dùng màu để truyền thông tin: lỗi chỉ đánh dấu đỏ thì người mù màu sẽ bỏ sót, hãy thêm chữ hoặc biểu tượng. Bài chọn màu sắc cho website bàn chi tiết hơn.
Nút bấm và khoảng cách
- Vùng bấm tối thiểu khoảng 44x44 điểm ảnh để ngón tay không bấm nhầm.
- Cách xa nhau các nút quan trọng, đừng đặt hai nút đối lập sát nhau.
- Nút có chữ rõ nghĩa: "Đặt lịch khám", "Gọi ngay" thay cho biểu tượng không có chú thích.
- Số điện thoại có thể bấm gọi thẳng trên điện thoại.
Xem thêm nút kêu gọi hành động và menu điều hướng website.
Viết nội dung dễ hiểu
- Câu ngắn, mỗi đoạn một ý.
- Dùng từ thông dụng; giải thích thuật ngữ khi bắt buộc dùng.
- Tiêu đề rõ, giúp người đọc lướt tìm đúng phần mình cần. Xem cấu trúc heading H1, H2, H3.
- Dùng danh sách và bảng cho thông tin có tính liệt kê.
Những chi tiết nhỏ tạo khác biệt lớn
| Vấn đề thường gặp | Cách khắc phục |
|---|---|
| Chữ bị cắt khi khách phóng to | Cho phép cuộn và co giãn nội dung |
| Slider tự chuyển nhanh | Bỏ tự chạy hoặc cho nút tạm dừng |
| Popup che nội dung | Hạn chế, có nút đóng lớn |
| Form ô quá nhỏ | Ô lớn, nhãn rõ |
Khả năng tiếp cận được trình bày đầy đủ hơn trong bài khả năng tiếp cận website. Nếu bạn dùng form, hãy áp dụng thêm các nguyên tắc ở form liên hệ hiệu quả.
Câu hỏi thường gặp
Chữ to có làm website kém đẹp không?
Không nếu bố cục có khoảng trắng hợp lý. Nhiều website chuyên nghiệp dùng cỡ chữ lớn và vẫn rất tinh tế.
Làm sao biết website đã đủ dễ đọc?
Nhờ người thân lớn tuổi thử dùng điện thoại của họ để hoàn thành một việc, ví dụ tìm số điện thoại hoặc đặt lịch. Nơi họ lúng túng chính là chỗ cần sửa.
Có công cụ nào kiểm tra độ tương phản?
Có nhiều công cụ kiểm tra miễn phí cho phép nhập mã màu để xem tỉ lệ tương phản, và trình duyệt cũng có phần kiểm tra tích hợp.
Tóm lại
Website dễ đọc là website khiến mọi khách, kể cả người ít quen công nghệ, hoàn thành việc họ cần mà không phải cố. Muốn rà soát website hiện tại, hãy gọi hoặc nhắn Zalo 0915 660 099 hoặc gửi yêu cầu tại trang liên hệ.

